Yorum yok Genel musaesit

Tebliğ Özeti:

Musa Eşit

Araştırma Görevlisi

Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi

musaesit1@gmail.com

https://orcid.org/0000-0002-7100-2084

 

Tirmizî’de Hadis ve Amel -Şâfiî Referansları Örneğinde-

Öz

Hadis alimleri tarafından tasnif türü eserlerin en nitelikli örneklerinin derlendiği 3./9. asır, hadis ilim tarihinde altın çağ olarak adlandırılır. Ebû Îsâ Muhammed b. Îsâ et-Tirmizî (209/824-279/892) de bu dönemde yaşamış ve hadis musannefâtının en meşhur altı kitabı arasında sayılan el-Câmiu’s-sahîh’ini bu dönemde telif etmiştir.

Tirmizî’nin el-Câmi’i, bazı özellikleriyle Ehli Hadis ulemasının aynı dönemde derlediği diğer eserlerden ayrışır. Bunların başında Tirmizî’nin hadisleri konularına göre tasnif ederken Ehli Hadisten birçok çağdaşının aksine sadece isnad ve metinleri kaydetmekle yetinmeyip hem isnada hem de metne yönelik ek açıklamalar yapması gelir. İlel ve amel olarak kategorize edilecek olursa Tirmizî tarafından eklenen bu usul ve uygulama izahlarından bilhassa ilel türüne, eserdeki hemen her hadis veya en azından babın sonunda rastlamak mümkündür. Eser câmi türünün bir örneği olduğu için daha ziyade ahkâm (ibâdât, muâmelât ve ukûbât) bölümlerinde karşılaşılan amel türü izahlar da oldukça büyük bir yekûn tutar.

el-Câmi’in sonunda yer alan el-İlelu’s-sağîr bölümü eserin kullanımını kolaylaştıran bir kılavuz niteliği taşır. Tirmizî bu bölümün başında hem ilel hem de amel türü malumatının kaynaklarını konu eder ve amelde uygulamalarını referans olarak aldığı fakihlerden öne çıkan altısını zikreder. Bu fakihler sırasıyla Süfyân es-Sevrî (ö. 161/778), Mâlik b. Enes (ö. 179/795), Abdullâh b. el-Mübârek (ö. 181/797), eş-Şâfiî (ö. 204/820), Ahmed b. Hanbel (ö. 241/855) ve İshâk b. İbrâhîm (Râhûye)’dir (ö. 238/853). Zikri geçen fakihler İslam hukuk geleneğinin kurucu şahsiyetlerindendir.

Bu tebliğ, Tirmizî’nin eserinde takip ettiği özgün üslup bakımından amel referanslarını konu edecektir. Tebliğin sınırlılıkları gereği ise örneklem olarak Şâfiî’ye yapılan atıflar daha yakından incelenecektir. Kütüb-i Sitte’nin diğer kitaplarında Şâfiî’ye yapılan atıflar sadece birkaç tane iken ve benzer şekilde Tirmizî de eserinde Şâfiî’den sadece bir hadis nakletmekte iken onun Şâfiî’ye bir fıkıh otoritesi olarak el-Câmi’indeki 48 bölümden 27’si altında 326 defa referansta bulunması bizleri bu tercihe sevk etmiştir. Tebliğde, Şâfiî’ye yapılan bu referansların sadece ismen mi yoksa onun sözlerinin nakilleri olarak mı olduğu, aynı konuda referansta bulunulan diğer alimlerle Şâfiî’nin ittifak mı yoksa ihtilaf halinde mi olduğu, Tirmizî’nin Şâfiî’ye yaptığı referanslardan hangilerinde ona katılıp hangilerinde ayrıştığı, Şâfiî’ye yapılan referansların Şâfiî’nin elimizde mevcut olan eserleriyle mukayese edilmesi gibi hususlar olabildiğince detaylı olarak incelenmeye çalışılacaktır.

 

Anahtar Kavramlar: Hadis, Tirmizî, Şâfiî, el-Câmiu’s-sahîh, Amel.

 

 

Musa Eşit

Research Assistant

Ankara Yıldırım Beyazıt University, Faculty of Islamic Sciences

musaesit1@gmail.com

https://orcid.org/0000-0002-7100-2084

 

Ḥadīth and ‘Amal in al-Tirmidhī -In the Example of al-Shāfi‘ī References

Abstract

The 3rd/9th century, in which the most qualified examples of the classification (taṣnīf) type of works were compiled by ḥadīth scholars, is called the golden age in the history of ḥadīth science. Abū ‘Īsā Muḥammad b. ‘Īsā al-Tirmidhī (209/824-279/892) lived in this period and compiled his al-Jāmi‘ al-ṣaḥīḥ, which is considered among the six most famous books of ḥadīth books, in this period.

al-Tirmidhī’s al-Jāmi‘ differs from other works compiled by the scholars of the Ahl al-Ḥadīth in the same period with some of its features. Foremost among these is that while classifying the ḥadīths according to their subjects, al-Tirmidhī, unlike many of his contemporaries from the Ahl al-Ḥadīth, did not content himself with recording only the isnād and matn, but made additional explanations for both the isnad and the matn. If categorised as ‘ilal and ‘amal, it is possible to find these methodological and practical explanations added by al-Tirmidhī, especially the ‘ilal type, at the end of almost every ḥadīth or at least at the end of the bāb. Since the work is an example of the jāmi‘ genre, the explanations of the ‘amal, which are mostly encountered in the sections on aḥkām (‘ibādāt, mu‘āmalāt, and ‘uqūbāt), are also quite large in number.

The section al-‘Ilal al-ṣaghīr at the end of al-Jāmi‘ is a guide that facilitates the use of the work. At the beginning of this section, al-Tirmidhī discusses the sources of his knowledge in both the ‘ilal and the ‘amal knowledge and mentions six prominent jurists whose practices he takes as reference in the ‘amal knowledge. These jurists are Sufyān al-Thawrī (d. 161/778), Mālik b. Anas (d. 179/795), ʿAbd Allāh b. al-Mubārak (d. 181/797), al-Shāfi‘ī (d. 204/820), Ahmad b. Ḥanbal (d. 241/855), and Isḥāq b. Ibrāhīm (Rāhūya) (d. 238/853). These jurists are among the founding figures of the Islamic legal tradition.

This paper will focus on al-Tirmidhī’s references to ‘amal in terms of the unique style he followed in his work. Due to the limitations of the paper, the references to al-Shāfi‘ī as a sample will be examined more closely. While there are only a few references to al-Shāfi‘ī in the other books of the al-Kutub al-Sitta, and similarly, al-Tirmidhī cites only one ḥadīth from al-Shāfi‘ī in his work, his 326 references to al-Shāfi‘ī as a jurisprudential authority under 27 of the 48 chapters in his al-Jāmi‘ led us to this choice. In this paper, we will try to examine in as much detail as possible whether these references to al-Shāfi‘ī are only by name or as transmissions of his sayings, whether al-Shāfi‘ī is in agreement or disagreement with other scholars on the same subject, which of al-Tirmidhī’s references to al-Shāfi‘ī he agrees with and which he disagrees with, and comparing the references to al-Shāfi‘ī with the works of al-Shāfi‘ī available to us.

Keywords: Ḥadīth, al-Tirmidhī, al-Shāfi‘ī, al-Jāmi‘ al-ṣaḥīḥ, ‘Amal.

    musaesit musaesit

    About | Hakkında:
    Kurum/Bölüm | Institution/Department :